Nieuwsbrief sept

Voorwoord

Beste lezer,

Na de zomer zijn we binnen AIC4NL weer volop aan de slag. Aan de beleidstafel van de Ministeriële Taskforce Toekomstige Welvaart en Vestigingsklimaat, die concreet vervolg geeft aan het rapport Wennink, brengen we de kennis en praktijkervaring uit ons ecosysteem in. Vanuit ons werkgebied Defensie vertalen we samen met het ministerie en deelnemers de ambities uit de Defensienota 2026 naar concrete kansen, onder meer rond dual-use toepassingen en het veilig delen en analyseren van gevoelige gegevens.

We zetten concrete programma's en instrumenten in om AI verantwoord in de praktijk te brengen. Binnenkort start de derde ronde AiNed ELSA Labs, waarin deelnemers praktische handreikingen en technische toetsingsinstrumenten ontwikkelen om AI-regels werkbaar te maken. In Groningen is het expertisecentrum van de Nederlandse AI-fabriek operationeel en krijgt het eerste mkb-bedrijf toegang tot het Europese netwerk van supercomputers. Onderzoek binnen de AiNed Fellowship Grant brengt wetgeving en techniek dichter bij elkaar. Deze herfst opent het LLM-Bridge Acceleration Programme voor startups die willen opschalen, en tijdens drie evenementen in oktober maken zij kennis met ons Breaking Barriers-team.

Vanuit ons werkgebied Digitale Overheid laten we in het FD zien hoe een gedeelde AI-stack de overheid meer regie geeft over infrastructuur, data en modellen. In de zomerserie van het FD over het Nederlandse AI-landschap roepen we op tot versnelde investeringen. Die urgentie staat ook centraal in onze nieuwe position paper: een sterke Europese AI-industrie vraagt om een samenhangende aanpak van reguleren, innoveren en investeren.

Zo krijgt AI Fair Tech concreet vorm: AI die publieke waarden borgt, onze economie versterkt en Nederland en Europa minder afhankelijk maakt. Verantwoord, soeverein en weerbaar.

Veel leesplezier!

Het bestuur van AI Coalitie 4 NL

Willem Jonker en Saskia Vlaar

Uitgelicht

Position paper Europese AI-industrie

Een sterke Europese AI-industrie vraagt om een samenhangende aanpak van reguleren, innoveren en investeren. De overheid heeft daarbij drie belangrijke instrumenten in handen: wetgeving, subsidies en publieke inkoop. Om dit te coördineren pleiten we in ons nieuwste position paper voor een Europees netwerk van AI-frontiercentra en voor publieke AI-policycentra.

Lees verder

AIC4NL in Ministeriële Taskforce over AI

Na het rapport-Wennink werkt de Ministeriële Taskforce Toekomstige Welvaart en Vestigingsklimaat aan industrieprogramma's per groeimarkt. Binnen het programma Digitale Diensten en AI denken wij mee over de uitwerking. We brengen kennis en praktijkervaring uit het Nederlandse AI-ecosysteem in rond digitale infrastructuur, concurrerende digitale markten en het versnellen van AI-adoptie.

Lees het artikel

In het FD pleiten we voor versneld investeren

Het Financieele Dagblad publiceerde deze zomer een vierdelige serie over het Nederlandse AI-landschap. In het derde deel, over AI-investeringen, komt onze bestuursvoorzitter Willem Jonker aan het woord. Uit analyse blijkt dat Nederland achterblijft als het gaat om AI-investeringen. Volgens Jonker onderstreept dat de urgentie om versneld te investeren in het Nederlandse AI-ecosysteem.

Lees verder

Update thematische werkgebieden

Doe mee aan de derde ronde ELSA Labs. De nieuwe ronde ELSA Labs richt zich op het naleven van AI-regels gedurende de hele levensduur van een AI-systeem. Een ELSA Lab brengt bedrijven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties bij elkaar om die regels werkbaar te maken. Je werkt aan handreikingen die uitleggen wat de regels in de praktijk betekenen, aan technische instrumenten om een AI-systeem te toetsen, en aan houvast voor toezichthouders. Meer informatie over de derde ronde.
In oktober zijn drie events voor startups die willen groeien en versnellen. Ons Breaking Barriers-team is aanwezig. Zien we je daar? Bekijk de agenda. Ook verwelkomen we weer twee nieuwe deelnemers aan ons startup-programma. De salessoftware ontwikkeleraar Re:Shark en schrijfassistent voor de overheid UTF AI.
Klaar om door te groeien met je startup? Deze herfst opent het LLM-Bridge Acceleration Programme, een Europees versnellingsprogramma voor startups die toe zijn aan opschalen. Je krijgt ondersteuning op maat bij investeringsgereedheid, schaalvergroting en naleving van regelgeving, richting een Serie A-ronde. Meer informatie.

Terugblik

Eerste mkb-bedrijf aangesloten op Europese rekenkracht

KOWW krijgt als eerste bedrijf via het expertisecentrum van de Nederlandse AI-fabriek toegang tot het Europese netwerk van supercomputers. Terwijl in Groningen in volle vaart wordt gewerkt aan de realisatie van de Nederlandse AI-fabriek, is het bijbehorende expertisecentrum dus al operationeel. Een mooi voorproefje van wat de Nederlandse AI-fabriek straks mogelijk maakt. Bekijk de terugblik.

De kloof tussen AI-wet en praktijk dichten

AiNed Fellowship Grant onderzoeker Konrad Kollnig toetst met zijn onderzoeksgroep AI-toepassingen systematisch aan de AVG en de AI Act, met meetbaar bewijs uit de praktijk. Hij constateert een kloof. In dit interview adviseert hij dat er meer techniek de wet in moet, en gaat hij in op watermerken voor AI-gegenereerde content, AI op sociale media en het einde van de cookiebanner. Lees meer.

Pas curriculum nu aan
op AI-vaardigheden

AI verandert de inhoud van banen. Dat blijkt uit de verkenning AI, Curriculum & Arbeidsmarkt van Npuls, waaraan werkgebiedleider Talent, kennis en vaardigheden Marloes Roelands meewerkte. Verandert het werk, dan verandert de beroepsopleiding mee. Mbo, hbo en wo hebben binnen de bestaande kaders al ruimte om daarmee te beginnen.

Lees meer.

Update sectorale werkgebieden

AI verduurzamen door te leren van het brein. Krachtigere AI verbruikt meer energie, en het groeiende gebruik belast het Europese energiesysteem. In zijn AiNed XS Europe-project onderzoekt Guangzhi Tang van de Universiteit Maastricht hoe AI leert van de energiezuinige werking van het menselijk brein. Zijn team ontwikkelt een event-gestuurde, asynchrone trainingsmethode voor neurale netwerken, en de eerste resultaten laten een betere energie-efficiëntie zien. Lees het interview met Gungzhi Tang.
Defensienota 2026 zet in op datagedreven krijgsmacht. Het ministerie van Defensie bouwt daarvoor aan een defensiebreed datascience- en AI-platform. Voor onze deelnemers zitten er drie raakvlakken in de nota: dual-use toepassingen, AI die administratieve lasten terugdringt, en kennis over het veilig delen van gevoelige gegevens. Lees meer.
Randvoorwaarden AI in de zorg versterken. Het kabinet investeert 102,5 miljoen euro in de Nederlandse MedTech-sector en wil randvoorwaarden zoals wet- en regelgeving, zorgimplementatie en data- en AI-infrastructuur versterken. Op alle drie zijn we al bezig. We werken mee aan de GAI-leidraad voor generatieve AI in de zorg, waarvan het tweede deel is goedgekeurd, en brengen zorg-use-cases in bij de Nederlandse AI-fabriek. En om innovatieve projecten te helpen groeien bereiden we een handelsmissie naar Noordrijn-Westfalen voor. Lees meer.

Terugblik

AI-ondersteund vogeldetectiesysteem nodig

Twintig windmolens in Zeeland staan stil na de dood van een zeearend, meldde de NOS. Tijdens de AI Cup bouwden studententeams een AI-model dat vogelsoorten herkent op basis van radardata zodat vogels beschermd worden en energie niet verloren gaat. De winnaar zit inmiddels met TNO om tafel. Bekijk de terugblik.

Onze aanpak gedeelde AI-stack overheid in het FD

Een gedeelde AI-stack vormt de basis voor digitale soevereiniteit in de publieke dienstverlening. In de FD-bijlage AI-soevereiniteit legt onze lead Digitale Overheid Joris Krüse uit hoe zo'n gezamenlijke fundament van infrastructuur, data en modellen werkt en hoe dat ook leidt tot aantoonbaar betere dienstverlening voor de burger.

Lees het artikel.

AIC4NL in jury Computable Awards

Edith van de Weg neemt dit jaar plaats in de jury van de Computable Awards 2026. Ze is programmamanager Gezondheid en Zorg bij AIC4NL en kwartiermaker AI & Health Data bij de NOM, en brengt haar kennis van AI, health data en innovatie mee.

Lees het interview in Computable