Nieuwsbrief juni

Voorwoord

Afgelopen woensdag presenteerde de Europese Commissie een pakket maatregelen bedoeld om de Europese tech-soevereiniteit te versterken. Dit is een beweging in de goede richting. Tegelijkertijd zal een consequente en gecoördineerde uitvoering essentieel zijn voor het welslagen. Dat vergt regie en durf.

Dit sluit aan op de boodschap die we brachten bij BNR’s Big Five: we pleiten voor een stabiele middellange termijnstrategie voor AI en een goede balans tussen innovatie, politiek en regelgeving. Hierin is de rol van de overheid óók het zijn van launching customer. In ons werkgebied Digitale Overheid werken we daaraan; meerdere overheden bundelen hun vraag rond bezwaar- en beroepsprocessen en worden zo één opdrachtgever voor een innovatieve AI-oplossing.

In een wereld waarin AI steeds meer taken overneemt blijft menselijke regie onmisbaar. Dat zien we terug in onze werkgebieden. Bijvoorbeeld in defensie, waar een gevechtspiloot steeds meer een aanstuurder van autonome systemen wordt. Of in het werkgebied Waarden Normen en Regelgeving, waar we tijdens het Leaders of Finance event lieten zien dat de mens onmisbaar blijft: voor creativiteit, strategisch denken en kritieke besluitvorming. En tijdens het Nationale AI in de Zorg Congres 2026 was er veel aandacht voor hoe AI aansluit op de dagelijkse praktijk van de zorgverlener.

We werken er hard aan om AI-innovatie te versnellen in de praktijk. De tweede ronde van onze Learning Communities is inmiddels geopend, de MIT regeling heeft veel animo, met liefst 90 aanmeldingen en via Breaking Barriers helpen we start-ups als Twin bij internationale groei. In alle sectoren, en alle soorten bedrijven, in zowel Nederland als Europa, van startup tot multinational, zien we hetzelfde. Alleen door AI verantwoord, soeverein en weerbaar te ontwikkelen en toe te passen, kunnen we de kansen van AI als systeemtechnologie duurzaam verzilveren.

Veel leesplezier!

Het bestuur van AI Coalitie 4 NL

Willem Jonker en Saskia Vlaar

Uitgelicht

AIC4NL te gast bij

BNR's Big Five

AI verantwoord ontwikkelen en toepassen: daar draait het om. In BNR's Big Five sprak voorzitter Willem Jonker met Diana Matroos over de AI-revolutie. De eerste encycliek van paus Leo XIV bleek opvallend dicht bij AI Fair Tech te liggen: AI moet de mens versterken, met publieke regie, ethische kaders en maatschappelijke waarde als uitgangspunt.

Luister de podcast

Overheden bundelen

AI-vraag

Meerdere overheden trekken samen op rond bezwaar- en beroepsprocessen, en treden zo op als één launching customer. Dat geeft de markt de schaal om te investeren in oplossingen die passen bij de publieke sector. Het werkgebied Digitale Overheid start hiervoor een eerste buyer group, samen met BZK en ICTU. De eerste sessie is op 16 juni.

Lees meer

Europa pakt regie over eigen AI-infrastructuur

De Europese Commissie heeft een pakket voorgesteld met wetgeving en strategieën om technologische onafhankelijk te bevorderen.

"We kunnen het ons niet veroorloven afhankelijk te zijn van anderen voor de technologieën die ziekenhuizen, energienetten en publieke diensten draaiende houden", aldus commisievoorzitter Ursula von der Leyen.

Lees meer

Update thematische werkgebieden

Bereid je organisatie of onderwijsinstelling voor op de adoptie van AI. Tijdens de Community Call op 18 juni delen Noor Seydel (Nationale Politie) en Johannes Schleiss (Npuls) hun praktijkervaring. Wat doet AI met werk en vaardigheden? En wat betekent dat voor onderwijs en talentontwikkeling? Exclusief voor AIC4NL-deelnemers. Deelnemen? Mail naar talentkennisenvaardigheden@aic4nl.nl.
Meedoen aan een Learning Community? Begin op tijd met het vormen van een consortium. Dit was de kern van de webinar van 2 juni jl. Gemist? Kijk de sessie hier terug. De deadline voor indienen van een voorstel is 17 juli.
Onze sterke aansluiting in Brussel wordt gecontinueerd. Stefan Leijnen is op 20 mei herkozen als vice-president voor AI-industrie van ADRA, de AI, Data and Robotics Association, de private kant van het Europese AI-, data- en roboticapartnerschap (180+ leden). Hij vervult deze rol vanuit zijn werk als International Lead en verbindt hiermee AIC4NL met Europese besluitvorming. Daar staat het nodige te gebeuren: met de onderhandelingen over het nieuwe meerjarenbudget (2028–2034) en de groeiende nadruk op strategische autonomie, worden nú de keuzes gemaakt die het Europese AI-speelveld voor de komende jaren zullen bepalen.
Werken met AI is ook een zoektocht naar de optimale mens-machine balans. AI gaat een steeds dominantere rol spelen, maar de mens blijft onmisbaar, betoogt werkgebiedleider Waarden, normen en regelgeving Frans van Bruggen tijdens het Leaders in Finance event.
Maar liefst 90 inschrijvingen voor de MIT AI-regeling 2026. De regeling helpt mkb-bedrijven om AI-innovaties te versnellen door samen te werken aan nieuwe diensten en toepassingen. Met 90 ingediende voorstellen was de belangstelling groot; naar verwachting krijgen 13 tot 15 samenwerkingsprojecten financiering. Wat levert het traject concreet op? Twee best practices uit Gezondheid en Zorg: TAICIDO en NEURAL.

Terugblik

Hoe krijg je AI compliant in HR?

Tijdens de gezamenlijke Community Call van TKV en WNR deelden LTP Business Psychologen en 8vance hun ervaringen met verantwoorde AI in HR. Met de 60 deelnemers ging het over hoog-risico AI, de AI Act en de praktische inrichting van compliance en governance. De vragen en dilemma's krijgen vervolg tijdens de Ethische Tafel op 1 juli. Lees meer.

AI in de zorg in de praktijk in brengen

In de Learning Community Coding for Cure & Care bundelen zorgprofessionals, ontwikkelaars en studenten hun krachten om concrete zorgvraagstukken aan te pakken. Ze werken bijvoorbeeld aan spraakgestuurd rapporteren: een verpleegkundige spreekt een verslag in, dat automatisch een gestructureerd dossier wordt. Lees meer.

Twin: met Breaking Barriers de grens over

Het platform van Twin helpt subsidieadviseurs sneller aanvragen te schrijven via een keten van AI-agents die onderzoek doen, verhaallijnen opzetten en documenten automatisch in het juiste format opleveren. Met hulp van het Breaking Barriers programma gaat het Amsterdamse bedrijf nu richting Engeland een Duitsland. Lees meer.

Update sectorale werkgebieden

Nationale AI-agenda voor landbouw, voedsel en natuur trapt af. Op 11 mei brachten deelnemers aan de agenda tijdens een online sessie lopende AI-initiatieven in kaart en koppelden die aan concrete AI-toepassingen. Het doel is om bestaande AI-ecosystemen samen te brengen. Wil jij ook meedenken? Sluit je aan aan en help de agenda vorm te geven.
Er liggen nu al kansen voor AI-innovatie in de Nederlandse AI-fabriek. Coördinator van de fabriek en programmamanager bij AIC4NL Edwin Kuipers vertelt hoe je deze het best benut.
Zorgpraktijken moeten zelf aanjager zijn van gebruik van AI. Juist waar AI het sterkst presteert, bij administratie, planning en personeel, ligt de regie bij de zorgpraktijk zelf. Dat stelt Nicky Hekster, hoogleraar business analytics & AI en programmamanager bij AIC4NL. Zijn advies? Begin klein, bouw AI-kennis op en houd grip op je data.
Versnel jouw groei als AI-chemie start-up. Werk je als startup met AI, data of robotica aan duurzamere materialen of formuleringen? Meldt je aan voor het Big Chemistry Startup Programma voor financiering, deskundige begeleiding en toegang tot een sterk netwerk. Aanvragen kan t/m 1 augustus 2026
De gevechtspiloot van de toekomst. Wat verandert er als een gevechtspiloot niet meer vliegt, maar een team van autonome systemen aanstuurt? Op het Nationale AI Congres nam het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum de zaal mee de cockpit in, met een vraag die overal speelt waar fouten echt tellen: hoe houd je als mens het overzicht en de regie?

Terugblik

Eén AI-stack voor remote sensing

Tijdens een event over datasoevereiniteit op de NL Space Campus startte AIC4NL met een verkenning: wat hebben publieke en private partijen samen nodig aan data, modellen en infrastructuur voor remote sensing?
Het doel: een gedeelde AI-stack met data die binnen Europa blijft. Lees meer.

AI in de zorg: van opschaling tot soevereiniteit

In het Muziekgebouw aan 't IJ kwamen op 12 mei zorgprofessionals, beleidsmakers, wetenschap en bedrijfsleven samen rond AI in de zorg. Opschaling, adoptie, samenwerking en digitale soevereiniteit stonden centraal, met veel aandacht voor concrete toepassingen en praktijk voorbeelden. Lees meer.

CARAI Learning Community uitgeroepen tot koploper

De AiNed Learning Community CARAI brengt onderwijs, zorg, overheid en bedrijfsleven samen

om AI verantwoord op de

zorgvloer te krijgen.

Dat werkt: het Actie Leer Netwerk, onderdeel van het Volksgezondheid, Welzijn en Sport-programma, Werken in de Zorg, riep CARAI uit tot Koploper. Lees meer.

In the spotlight: paneldiscussie

Het AI-talent is er. De innovatiekracht is er. Dat klonk luid en duidelijk in de paneldiscussie op Het Nederlandse AI Congres 2026. Dat talent en die innovatiedrang zetten we in om AI op Europese waarden te ontwikkelen: soeverein, weerbaar en verantwoord. Samen met onze deelnemers bouwen we aan AI-toepassingen voor essentiële sectoren als zorg, onderwijs en defensie, the Fair Tech way. Bekijk de paneldiscussie met Saskia Vlaar, Alexander Zwart, Haroon Sheikh en Rinke Zonneveld.